Tag: 5

Op woensdag 14 november heeft de gemeenteraad van Groningen een Gaza motie aangenomen waarin de Nederlandse regering wordt opgeroepen om de humanitaire hulp aan Gaza te bevorderen. De motie kreeg een meerderheid dankzij de collegepartijen Pvda, SP en Groenlinks.
Hieronder de tekst van de motie.

De gemeenteraad van Groningen, in vergadering bijeen op 14 november 2007 besprekende de gemeentebegroting 2008

Overwegende dat

Sinds de Palestijnse verkiezingen van begin 2006 er een westerse boycot is ingesteld tegen de wettige Palestijnse regering

Deze boycot de humanitaire situatie in de Gazastrook ernstig heeft doen verslechteren en heeft geleid tot zeer ernstige tekorten van voedsel, medicijnen en andere basisbehoeften

De nu ontstane situatie voor 1,5 miljoen mensen een schending van het internationaal recht betekent

Groningen een relatie onderhoudt met de gemeente Jabalya Nazla

Het gemeentelijk jeugdproject jeugd in Jabalya al sinds 2005 stilligt o.a als gevolg van de veiligheidssituatie in de Gazastrook

Van mening dat

Humanitaire hulp voor Gaza plaats moet kunnen vinden

Roept de regering op

Humanitaire hulp voor Gaza weer mogelijk te maken

En verzoekt het college met het ministerie van Buitenlandse Zaken te overleggen om dit te bewerkstelligen

En gaat over tot de orde van de dag

Resolutie van het Europees Parlement van 11 oktober 2007 over de humanitaire situatie in Gaza

Het Europees Parlement ,
– onder verwijzing naar zijn voorgaande resoluties over het Midden-Oosten, met name die van 2 februari 2006 over de uitslag van de Palestijnse verkiezingen en de situatie in Oost-Jeruzalem(1) , 1 juni 2006 over de humanitaire crisis in de Palestijnse gebieden en de rol van de EU(2) , 7 september 2006 over de situatie in het Midden-Oosten(3) , 16 november 2006 over de situatie in de Gazastrook(4) , 21 juni 2007 over MEDA en financiële steun voor Palestina: evaluatie, implementatie en controle(5) , en die van 12 juli 2007 over het Midden-Oosten(6) ,
– gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad nrs. 242 (1967) en 338 (1973),
– gezien de verklaring van het Kwartet van 23 september 2007,
– gezien de conclusies van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 23 en 24 juli 2007,
– gezien de verklaring van 21 september 2007 over het Midden-Oosten van de Hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN,
– gelet op artikel 103, lid 2 van zijn Reglement,
A. overwegende dat de humanitaire crisis in de Gazastrook ten gevolge van de belemmering van het verkeer van personen en goederen, de grootschalige vernietiging van openbare infrastructuur en particuliere huizen, de onderbreking van de dienstverlening in ziekenhuizen, klinieken en scholen, de gedeeltelijke ontzegging van de toegang tot schoon drinkwater, voedsel en elektriciteit, en de verwoesting van landbouwgronden, een rampzalig peil heeft bereikt,
B. overwegende dat de grensposten Karni en Rafah al maanden gesloten zijn, dat de economie door de belemmering van het verkeer van personen en goederen verder is verlamd en dat de buitengewoon hoge werkloosheid in de Gazastrook o.m. daardoor aanzienlijk is toegenomen,
C. overwegende dat de sectoren water en afvalwater in een kritieke toestand verkeren, en dat deze situatie door tekort aan water en mogelijke overstroming van afvalwater, aanleiding kan zijn tot nog meer humanitaire en milieucrises,
D. overwegende dat de gezondheidszorg zwaar onder druk staat en dat een groot deel van de bevolking gebrek heeft aan dringend noodzakelijke behandeling geneesmiddelen,
E. overwegende dat het onderwijsstelsel kampt met ernstige tekortkomingen door het ontbreken van fundamentele hulpmiddelen en dat de kwaliteit van het onderwijs daalt; dat deze situatie ernstige gevolgen zal hebben voor de toekomst van de jonge generatie in de Gazastrook woonachtige Palestijnen,
F. overwegende dat de Europese Unie de Palestijnen de afgelopen jaren in ruime mate financieel heeft gesteund, dat het Tijdelijk Internationaal Mechanisme en de projectfinanciering door de EU sinds 2006 een belangrijke rol hebben gespeeld bij het afwenden van een humanitaire ramp in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever,
G. overwegende dat de belemmering van het verkeer van personen en goederen, en de binnenlandse onveiligheid in de Gazastrook een ernstige hindernis vormen voor de werkzaamheden van het Directoraat-Generaal humanitaire hulp van de Commissie, de VN-agentschappen, het Rode Kruis en de Rode Halve Maan en andere humanitaire organisaties die aan de bewoners van de Gazastrook hulp en steun bieden; overwegende dat de Europese Commissie, het VN-Ontwikkelingsprogramma, het VN relief and Works Agency en de Wereldbank een aantal infrastructuurprojecten hebben opgeschort doordat zij geen grondstoffen konden invoeren; overwegende dat deze humanitaire bureaus, agentschappen en organisaties hun werkzaamheden voortzetten ondanks alle belemmeringen; met klem erop wijzend dat de financiële toezeggingen die door de EU en haar lidstaten in verband met deze werkzaamheden zijn gedaan, moeten worden nagekomen,
H. overwegende dat het Kwartet in zijn verklaring van 23 september 2007 ernstige verontrusting heeft geuit over de toestand in de Gazastrook, tot een besluit is gekomen over het belang van voortzetting van onbelemmerde humanitaire en noodhulp, en heeft aangedrongen op voortzetting van de levering van vitale diensten,
I. overwegende dat verbetering van de levensomstandigheden van de Palestijnen die in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever wonen, in combinatie met het opnieuw op gang brengen van het vredesproces en het opzetten van functionerende Palestijnse instellingen, een sleutelelement is in het streven naar totstandbrenging van een rechtvaardige en duurzame vrede tussen Israëliërs en Palestijnen,
1. geeft uiting aan de meest ernstige verontrusting over de humanitaire crisis in de Gazastrook en de eventuele ernstige gevolgen daarvan; wijst erop dat de mensenrechten en het internationaal humanitair recht in het gebied ten volle moeten worden geëerbiedigd; verzoekt alle partijen andermaal af te zien van geweld;
2. roept Israël ertoe op zijn internationale verplichtingen overeenkomstig de conventies van Genève na te komen om te waarborgen dat humanitaire hulp, humanitaire steun en vitale diensten zoals elektriciteit en brandstof de Gazastrook bereiken; dringt aan op opheffing van de blokkade van de Gazastrook; dringt er bij Israël op aan ervoor te zorgen dat het verkeer van personen en goederen bij Rafah, overeenkomstig de Overeenkomst inzake verkeer en toegang en de EU-missie voor bijstandsverlening inzake grensbeheer, alsook het verkeer van goederen bij Karni, mogelijk zijn; verzoekt de Raad, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de Commissie de volledige verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst te aanvaarden; roept Israël ertoe op de toevoer van financiële middelen naar de Gazastrook, die sinds 25 september 2007 is opgeschort, te waarborgen en is van mening dat het ontbreken van toegang tot financiële middelen ernstige gevolgen heeft voor het economische, sociale en dagelijkse leven van het Palestijnse volk;
3. verzoekt de Palestijnse Autoriteit en Hamas ondanks de politieke impasse het functioneren te vergemakkelijken van de overheidsinstellingen die vitale diensten leveren, alsmede van de internationale humanitaire agentschappen, bureaus en organisaties die streven naar verbetering van de levensomstandigheden van alle Palestijnen die in het gebied wonen;
4. verzoekt de Raad en de Commissie samen met de internationale gemeenschap essentiële humanitaire hulp aan de Palestijnse bevolking te blijven waarborgen, en met name te letten op de specifieke behoeften van bijzonder kwetsbare groepen; verzoekt de Raad en de Commissie er, overeenkomstig de Euro-mediterrane associatieovereenkomst met de Staat Israël(7) en de Euro-mediterrane Interim-associatieovereenkomst met de Palestijnse Nationale Autoriteit(8) , op toe te zien dat het internationaal humanitair recht en de mensenrechten in het gebied ook door niet tot de overheid behorende partijen ten volle worden geëerbiedigd om aldus een humanitaire ruimte te scheppen;
5. spreekt de wens uit dat het streven naar het bijeenroepen van een internationale vredesconferentie bijdraagt tot de totstandbrenging van een rechtvaardige en duurzame vrede tussen Israëliërs en Palestijnen op basis van de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad, het recht van de Staat Israël te bestaan binnen veilige en erkende grenzen en het recht van de Palestijnen op een levensvatbare staat;
6. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de gezant van het Kwartet in het Midden-Oosten, de fungerend voorzitter van de Euromediterrane Parlementaire Vergadering, de voorzitter van de Palestijnse Autoriteit, de Palestijnse Wetgevende Raad, de Israëlische regering en de Knesset en de regering en het parlement van Egypte.

Een nieuwe Palestijnse catastrofe  juni 2007

Palestijnse kranten spraken deze week van een nieuwe naqba, een nieuwe catastrofe. En een catastrofe is het. Gevechten tussen Hamas en Fatah in Gaza, tientallen doden, honderden gewonden. En Israël die er nog een schepje bovenop doet met beschietingen en bombardementen vanuit helikopters en F16’s. Nóg meer slachtoffers, nóg meer chaos.

Eindelijk is het dus zover: de Palestijnse burgeroorlog waarover al vanaf het midden van de jaren negentig wordt gespeculeerd, vooral na de eerste zelfmoordaanslagen van Hamas, lijkt nu een feit. Palestijnen die Palestijnen naar het leven staan en een kennelijk machteloze Palestijnse Autoriteit die niet veel meer weet te doen dan oproepen tot het volgende staakt-het-vuren.

Columnist Rob van Wijk somt in dagblad Trouw van 18 mei 2007 onder de kop “Palestijnen in hun sop laten gaar koken” een aantal “oplossingen” op, om tot de conclusie te komen dat geen van die oplossingen soelaas biedt.
Zo heeft president Abbas niet de macht om een effectieve noodtoestand uit te roepen en per decreet te regeren. “De tweede optie is dat Israël een interventie uitvoert, Gaza bezet en orde op zaken stelt” aldus Van Wijk. Maar als Israël dit zou doen zou er een nieuwe intifada kunnen uitbreken en dan is Israël nog verder van huis. De derde en vierde opties in Van Wijks’ stuk zijn respectievelijk “de Palestijnen in hun sop gaar te laten koken” wat onherroepelijk zal leiden tot de val van de Palestijnse regering, of de ontmanteling door de Palestijnen zelf van de Palestijnse Autoriteit. Het verschil tussen deze twee mogelijkheden is een nuance want de Palestijnse Autoriteit zal zichzelf uiteraard alleen opheffen als ze geen andere uitwegen ziet. Beide mogelijkheden vindt Van Wijk niet aantrekkelijk want dan hebben Israël, de Europese Unie en andere landen geen gesprekspartner meer om zaken mee te doen en zal waarschijnlijk Hamas waarschijnlijk het machtsvacuüm vullen. Als de PA zichzelf opheft wordt Israël, als bezettende mogendheid, weer “verantwoordelijk voor de openbare orde en rechtshandhaving” en dat zou mogelijkerwijs weer leiden tot een nieuwe intifada.
Laatste mogelijkheid die van Van Wijk ziet is “internationalisering van het conflict, waarbij Egypte medeverantwoordelijk wordt voor het handhaven van de orde in Gaza, terwijl Jordanië zich met de veiligheid van de Westoever gaat bemoeien”. Van Wijk concludeert dat deze optie ook niet reëel is want Egypte en Jordanië hebben echt geen zin om hun vingers aan het conflict te branden.
De Trouwlezers krijgen een sombere uitsmijter van Van Wijk na al de onaantrekkelijke “opties” die hij de revu laat passeren: echte oplossingen zijn er niet! Zo is dat: Israël en de Palestijnen zullen altijd wel blijven vechten, het Midden-Oosten blijft een brandhaard en de buitenwereld kijkt toe.

Dit soort stukjes maken mij kwaad. Toegegeven: ik ben eigenlijk al vreselijk kwaad om het niet goed te praten geweld in Gaza waarbij Palestijnse veiligheidsdiensten en gewapende groepen elkaar naar het leven staan. Maar Van Wijk gaat totaal voorbij aan de diepere oorzaken van het geweld en zijn pseudo-diepzinnige column gaat eveneens voorbij aan de meest wezenlijke optie: een einde maken aan de Israëlische bezetting van de Gaza, Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever.

Het is nuttig om te onderzoeken waar het geweld vandaan komt. Op 8 februari werd, onder auspiciën van Saoedi-Arabië, het zogenaamde Mekka-akkoord gesloten waarna een Palestijnse regering van nationale eenheid werd gevormd, waarin zowel Hamas als Fatah (als andere fracties en onafhanklijken) vertegenwoordigd zijn. In het kader van de onderhandelingen over de nieuwe Palestijnse regering werd overeenstemming bereikt over een nieuwe Minister van Binnenlandse Zaken en over de controle van de Palestijnse veiligheidsdiensten.
Het Mekka-akkoord en het compromis tussen Fatah en Hamas leidden echter niet tot het opheffen van de internationale economische en politieke blokkade. Een aantal radicale Hamas-commandanten die, volgens de overeenkomsten op moesten stappen, voelden zich bekocht en weigerden te vertrekken.

Eén van de opties van Van Wijk, namelijk de Palestijnen in hun sop te laten gaarkoken, wordt sinds de overwinning van Hamas in de Palestijnse verkiezingen al met veel enthousiasme uitgevoerd door een groot deel van de internationale gemeenschap, Nederland incluis. Het is eigenlijk meer dan in het sop laten gaar koken. Het is wurgen, verstikken. Israël dat alle grenzen controleert heeft een effectieve blokkade ingesteld die tot grote verarming van de bevolking heeft geleid en tot chaos in de overbevolkte Gazastrook. Het is een politiek die leidde tot ondervoeding, tot frustratie en radicalisering. De Palestijnse regering die wèl een democratisch mandaat heeft van het Palestijnse volk heeft, maar geen cent te makken, is grotendeels machteloos vanwege diezelfde politiek van internationale isolatie. Een regering op zwart zaad heeft, logischerwijs, weinig middelen om z’n wil op te leggen: een ‘ideale situatie’ voor wetteloosheid en onderlinge strijd.

Voor de onderlinge Palestijnse gevechten zijn in de eerste plaats de Palestijnen zelf verantwoordelijk. Maar het zou hypocriet zijn te ontkennen dat Israël en de internationale gemeenschap ook een actieve rol spelen in dit zoveelste Midden-Oosterse drama. Wilt U nog een suggestie voor een “oplossing” mijnheer Van Wijk? Verbreek het isolement van de Palestijnen, open de communicatie met zijn wettige regering en durf eindelijk eens krachtig op te treden tegen de bezetting door Israel van de Palestijnse gebieden. Daarmee zou de impasse van de afgelopen veertig jaar worden doorbroken. Echte oplossingen zijn er wèl!

Jan Keulen

Op woensdag 16 mei bood een delegatie van de Stichting Groningen-Jabalya en het Midden Oosten Platform (Vrouwen in ’t Zwart, Rood, Een Ander Joods Geluid, COS Groningen, en de Internationale Socialisten) op het stadhuis aan burgemeester Wallage van Groningen een olijfboom aan. Hiermee nodig(d)en de initiatiefnemers de gemeente en provinie Groningen en haar inwoners uit de aanplant van een olijfboom in de bezette Palestijnse gebieden te sponsoren. In dezelfde week werd in 11 andere provincie(hoofd)steden in Nederland op dezelfde wijze aandacht gevraagd voor het feit dat het 40 jaar geleden is dat de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook bezet werden.
Van 1 mei tot 9 juni wordt door allerlei maatschappelijke organisaties, waaronder bovengenoemde organisaties die actief zijn in Groningen, 40 dagen lang stil gestaan bij die nu al 40 jaar durende bezetting. Met het aanbieden van een olijfboom vragen wij aandacht voor het in de laatste jaren op grote schaal vernielen van Palestijnse olijfbomen door het Israëlische leger in verband met bijvoorbeeld het aanleggen van de zogeheten “verdedigingsmuur”, het bouwen van Joodse nederzettingen of de aanleg van infrastructuur om deze nederzettingen vanuit Israël bereikbaar te maken. Hiervoor ontvangen de boeren geen compensatie.
De olijfboom, het symbool voor vrede, is voor veel Palestijnse boeren een onmisbaar middel van bestaan. Op initiatief van de YWCA en YMCA van Palestina is daarom in 2004 de campagne “Houd Hoop Levend” gestart die particulieren over de gehele wereld de mogelijkheid biedt om een olijfboom te sponsoren. De gesponsorde olijfbomen worden op velden van getroffen boeren geplant. Wil je een olijfboom sponseren ? Haal dan een folder op het Gemeentelijk Informatie Centrum aan de Kreupelstraat of ga naar de website: www.planteenolijfboom.nl.

Dr. Javier Solana,
EU High Representative
for the Common Foreign and Security Policy (CFSP)
Council of the European Union
Rue de la Loi, 175
B-1048 Bruxelles
Belgium

Telephone (32-2) 281 61 11
Fax (32-2) 281 69 99

Dear Dr. Solana,

We are writing to you to enquire about the position of the EU regarding the recent violence in the occupied Palestinian territories, in particular the Gaza strip, and to communicate to you our feelings of anger and frustration about the fact that the EU has stopped its financial help to the elected Palestinian Government of National Unity. But first let us introduce ourselves to you.

We are members of the board of the Foundation Groningen-Jabalya which has as its mission the promotion of understanding and involvement between the inhabitants of the city of Groningen, the Netherlands and Jabalya, a Palestinian city in the north of the Gaza strip. Therefore, we strive for ties of collaboration and friendship between our cities. In this vein, we have initiated and completed with the help of the Groningen municipality the building of a youth centre in Jabalaya for the purpose of providing the Palestinian youth opportunities for sport and intellectual development.

We were recently shocked by the level of factional violence that hit the Gaza strip. We are even more schocked by the Israeli attacks with airplanes and tanks. There have been many casualties, both dead and wounded, and much destruction in Gaza, also in Jabalya. We are seriously worried that all the work we and others have done to improve the perspectives for the Palestinian youth will be wiped out in this circle of violence.

It is our strong belief that the isolation policy perpetrated among others by the EU against the legally elected government and the transformation of the Gaza strip by Israel into the largest ghetto and prison that the world has known have aggravated the competition to power between the two main Palestinian factions and incited the violence between them. The liquidation policy of Israel and the imprisonment of elected officials without serious protests from the “leading democracies” of the world did not bode well for the tense atmosphere in the occupied territories. We condemn the violence that resulted between the Palestinian factions although we do understand its causes. What we do not understand, however, is the role of the EU in the escalation of that violence. At the time when the factional fighting was escalating in Gaza, the EU Border Assistance Mission at Rafah Crossing Point allowed a large number of trained and armed men, belonging to one of the factions, to enter into Gaza. Instead of trying to use its good offices to lower the level of violence, the EU was pouring oil on the fire. We fail to understand the intentions of this move on the EU side.

The Palestinian people have suffered a lot since the creation of the State of Israel and even more since the occupation of what has been left of the Palestinian territories after the 1967 war. In Gaza, commodities such as food and medicine are allowed in too small quantities to fulfil the basic needs of the people of Gaza who live on the most densely populated area of the world. The facilities for electricity and clean drinking water have been willingly destroyed. The end of the suffering is not in sight and it will surely worsen with the increasing violence.

We therefore ask you in your capacity as the EU High Representative for the Common Foreign and Security Policy to do all you can to stop the violence in the Palestinian territories and to protest against the Israeli Government policy of liquidation of Palestinian activists and the arrest of elected and non-elected Palestinian leaders. This policy has only increased the level of violence and led to the breakdown of the ceasefire which held for a long period of time. It is time that the EU honestly works towards the ending of the occupation of the Palestinian territories and the foundation of a Palestinian state, if need be through sanctions against the occupier and not through punishing and starving the occupied. Once the will exists, the possibilities for such an action are many. The EU can in our opinion exert pressure on Israel by suspending the Association Convention with this country as long as violations of the rights of the Palestinians continue. The EU can also stop all export, import and use of European airports and havens for transit of weapons to or from this country. This proposal has been made by many politicians in the Netherlands, but unfortunately without success until now.

On behalf of the Board of the Foundation Groningen-Jabalya,

Jan Keulen
Chair

Yasser Arafat: vertrek, ballingschap, terugkomst  maart 2005

Twee weken voor de dood van Yasser Arafat zat ik in het vliegtuig van Tel Aviv naar Nederland. Het was een nachtvlucht en veel van de passagiers waren Israëli’s. De reizigers gristen met ongekende gretigheid de ochtendbladen –waarvan de inkt amper droog was- uit de handen van de stewardess. In de kranten stonden levensgrote foto’s van de oude man in pyjama met een ijsmuts op zijn hoofd. Hij probeerde te glimlachen en wierp handkussen naar de uitzwaaiers in Ramallah. Het zou de laatste acte zijn van een leven barstensvol theatrale elementen.
Het vertrek van Yasser Arafat naar Parijs op 29 oktober bracht herinneringen terug aan eerdere dramatische reizen van de Palestijnse leider. Als correspondent in Beiroet was ik er bij geweest toen Arafat de Libanese hoofdstad verliet op 30 augustus 1982. Maandenlang was West-Beiroet, waar het PLO-hoofdkwartier gevestigd was, belegerd door het Israëlische leger. “Ik verlaat deze stad, maar mijn hart zal altijd in Beiroet zijn”, riep Arafat, terwijl hij zijn V-teken boven zijn hoofde maakte. Het had tienduizenden doden en gewonden gekost, maar Arafat wist te voorkomen dat zijn militaire nederlaag ook een politieke vernedering werd.
Een jaar later was Arafat terug Libanon, in het noorden van het land. Het Syrische regime wilde niet dat Arafat er zijn hoofdkwartier zou inrichten en begon een bloedige strijd tegen de manschappen van de PLO. Uiteindelijk moesten Aboe Ammar en zijn collega’s, onder dekking van Franse oorlogsvliegtuigen, geëvacueerd worden uit de haven van Tripoli.
Enkele dagen eerder had ik een ontmoeting met “de oude”. Hij had het over de feniks die uit de as zou herrijzen. De feniks was natuurlijk de Palestijnse nationale beweging, de PLO, die al zo vaak op sterven na dood was geweest, maar uiteindelijk terug zou komen. Dat leek toen onwaarschijnlijk maar het bleek later wel uit te komen.
Arafat refereerde in dat gesprek aan de apostel Petrus. “Lang geleden was Palestina onder Romeinse bezetting. Weet je hoe we de Romeinen overwonnen? Door hun harten te stelen. We zonden een Palestijnse visser naar Rome. En de heilige Petrus wist de harten van de inwoners van Rome voor zich te winnen.”
Het was bizar om de gelovige moslim Arafat over Petrus te horen praten alsof het een PLO-apostel was, terwijl angstig dichtbij het gebulder klonk van Syrische kanonnen. Achteraf is het trieste misschien dat Arafat er nooit in geslaagd is de hearts and minds in het hedendaagse imperium, de Verenigde Staten, te winnen.
Vertrek, ballingschap, terugkomst: het is de rode draad in het leven van Arafat. En moed, ijzingwekkend veel moed. Arafat had in Israël uiteraard een formidabele en in veel opzichten superieure tegenstander. Maar hij moest óók overleven temidden van vijandige Arabische regimes die in hem en zijn beweging een existentieel gevaar zagen. Niet alleen Ariel Sharon was tientallen jaren zijn grote tegenspeler, maar ook met de Jordaanse koning Hussein en de Syrische president Hafez al-Assad heeft hij een jarenlange strijd op leven en dood gevoerd. Arafat heeft het politieke schaakspel op het Arabische toneel lang niet altijd foutloos gespeeld. Zo heeft hij -en met hem het Palestijnse volk- zwaar moeten boeten voor zijn politieke vriendschap met Saddam Hussein.
Dat zijn de verhalen die mij de afgelopen 25 jaar als journalist voortdurend bezig hielden. Ik realiseer me dat er weinig dagen zijn geweest waarop ik de naam Arafat niet heb geschreven, uit heb gesproken of aan hem gedacht. Vanaf het eerste interview in de zomer van 1980, afgenomen tijdens de vroege ochtenduren bij een ontbijt in zijn kantoor in Beiroet, toen hij tegen mij schreeuwde: “Weet je wel wie ik ben? Ik ben de leider van vijf miljoen Palestijnen”, tot nu, nu de balans van zijn leven door voor- en tegenstanders wordt opgemaakt.
Woedeuitbarstingen, vragen die met retorische tegenvragen werden beantwoord en weinig correcte of concrete informatie: Arafat was een harde noot om te kraken voor journalisten. “We vragen niet om het onmogelijke. We vragen niet om de maan. We willen zelfbeschikking”, was het eeuwige antwoord op een vraag naar de volgende stap in het eindeloze vredesproces.
Arafat is voor mij altijd een puzzel gebleven. De corruptie en vriendjespolitiek, waarom hij door velen werd bekritiseerd, was niet alleen van de laatste jaren in Gaza en Ramallah maar bestond ook al toen de PLO heer en meester was in Libanon. Het sanctioneren van wangedrag en geweld door de PLO in Jordanië in de jaren zestig en zeventig en later tijdens de burgeroorlog in Libanon, valt hem zeker aan te rekenen. In feite heeft Arafat, toen niet en ook de laatste jaren niet als president van de Palestijnse Autoriteit, totale controle kunnen uitoefenen op allerlei groepen en personen die in naam van de Palestijnse zaak vaak zeer schadelijke acties ondernamen.
Het is een cliché: Arafat belichaamde de Palestijnse zaak. De hoofddoek, het vale pak met speldjes en balpennen, zijn verzameling terugkerende uitspraken (“de berg kan niet bewogen worden door de wind”), zijn zeer eigen stijl van leiderschap, zijn durf: een “zaak belichamen” is lastig te benoemen maar het was in dit geval ontegenzeggelijk waar. Die belichaming was ook hachelijk. Hij werd door zijn tegenstanders verantwoordelijk gehouden voor alles wat in naam van die Palestijnse zaak gebeurde: terreur, zelfmoordaanslagen enzovoorts. Tegelijkertijd kon de man die de neiging had alles te controleren en alle beslissingen zelf te nemen dat in feite helemaal niet, want er was geen centrale beweging en de Palestijnse staat moest feitelijk nog worden geboren. De belichaming van de Palestijnse zaak werd in zekere zin Arafats’ val en leidde naar zijn isolatie.
In juni 1994 stond ik, met andere journalisten, vooraan toen Arafat terugkeerde naar Palestijnse bodem en aankwam in Gaza. Achteraf was die tumultueuze terugkeer een kortstondige triomf, die niet heeft geleid naar een onafhankelijke Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Paradoxaal is in 2004 de tweestaten-oplossing verder weg dan ooit.
Een groot redenaar was hij niet, hij was geen bespeler van mensenmassa’s zoals bijvoorbeeld Nasser was geweest, maar in ontmoetingen met gasten -en hij ontving zijn hele leven een niet eindigende reeks Palestijnen en buitenlanders- was Arafat in zijn element. Hij was een charmeur, humoristisch en met een geweldig geheugen.
Vertrek, ballingschap en terugkeer: dit is het drievoudige leitmotiv van de geschiedenis van het Palestijnse volk in meer dan een eeuw conflict. Het is ook de rode draad in het complexe leven van Yasser Arafat. Zelfs nu hij te ruste wordt gelegd is hij nog niet op zijn eindbestemming aangekomen. Hoe lang zal het nog duren voordat hij kan worden begraven in Jeruzalem? Dag held van Beiroet, dag leeuw van Ramallah, goede reis.

Jan Keulen

Andere columns van Jan Keulen

Een nieuwe Palestijnse catastrofe (juni 2007)

De bulldozer reed door…   April 2003

Als hij haar in een disco in Tel Aviv had ontmoet, had hij haar misschien geprobeerd te versieren. Maar ze zat hier in Rafah, Gaza, in de modder. Tegenover zijn bulldozer. Een knappe jonge vrouw, met een fel gekleurd windjack aan. En hij was gekleed in een militair uniform. Zijn opdracht was simpel: verniel dat huis van die terrorist. Ze zwaaide met haar armen. Acht andere vredesactivisten die vlakbij stonden, zwaaiden ook om de aandacht te trekken en riepen: stop, stop, stop. Een van de vredesactivisten had een luidspreker en schreeuwde zo hard hij kon: in Godsnaam stop. Maar de voet van de soldaat bleef het gaspedaal indrukken.
De schuif van de militaire bulldozer tilde haar op. Ze zat boven op een hoop zand en puin. Misschien was er een seconde oogcontact tussen de Israëli en de Amerikaanse studente. Hij moet haar in ieder geval gezien hebben. Maar hij reed door. De schuif duwde het zand, het puin en de vredesactiviste naar voren terwijl de bulldozer optrok. Als de soldaat op dat moment gestopt was, waren misschien alleen haar beide benen gebroken. Maar hij reed door en verbrijzelde haar rug, verpletterde haar benen, verwondde haar knappe gezicht. Hij reed door en toen zij was verdwenen onder het zand en het puin zette hij de bulldozer in de achteruit en reed nogmaals over haar heen. Alsof hij er zeker van wilde zijn dat dit obstakel in de strijd tegen het terrorisme daadwerkelijk het zwijgen op was gelegd.
Rachel Corrie was 23 jaar toen zij, op 16 maart, werd vermoord door het Israëlische leger. Vermoord. Want hoe moet je het anders noemen? Rachel Corrie, een studente uit Olympia in de staat Washington, was lid van de “International Solidarity Movement”. Deze beweging, voornamelijk bestaande uit Britse en Amerikaanse vredesactivisten, probeert met geweldloze acties de Palestijnen te ondersteunen. De groep verzet zich met name tegen het vernielen van Palestijnse huizen door het Israëlische leger.
Op dezelfde dag van Rachels’ dood werd, in een ander deel van Rafah, een Palestijnse jongen `per ongeluk’ doodgeschoten door een Israëlische tank. Het is zo gewoon geworden in Gaza dat een dode hier, of een dode daar, niet meer het nieuws haalt.
Joseph Smith, een vriend van Rachel en net als zij lid van de International Solidarity Movement, schreef in een e-mail dat een Palestijn na Rachels’ dood tegen hem zei: `Je bent één van ons geworden. Je was een buitenlander, maar je begrijpt nu echt wat het betekent om Palestijn te zijn.’
Rachel Corrie geloofde in geweldloze actie. Ze was diep onder de indruk van het dagelijkse geweld in Gaza. Enkele weken voor haar dood schreef ze haar ouders. `Ik ben nu twee weken en een uur in Palestina en ik kan nog steeds geen woorden vinden voor wat ik zie. Het is moeilijk voor mij om te beschrijven wat hier aan de hand is. Hebben hier ooit kinderen bestaan, die niet gewend waren aan kogelgaten in hun huizen en aan de uitkijktorens van een bezettingsleger dat hen voortdurend in de gaten houdt?’
`Ik vermoed, hoewel ik er niet helemaal zeker van ben, dat zelfs de kleinste kinderen hier weten dat het leven er niet overal zo uit ziet. Twee dagen voor ik hier aankwam werd een achtjarig jongetje gedood door een Israëlische tank. Veel kinderen hebben me verteld hoe hij heet: Ali. Of ze wijzen op zijn foto, op posters die aan de muren zijn geplakt. De kinderen zijn er ook dol op mij Arabisch te leren. Ze vragen me dan kaif Sharon, kaif
Bush? En ze lachen als ik antwoord Bush majnoon, Sharon majnoon (hoe gaat het met Sharon, hoe gaat het met Bush? Bush is gek, Sharon is gek).
Daags na Rachels’ dood werd er een leus geschilderd op een muur in Rafah: `Rachel Corrie, een Amerikaanse met Palestijns bloed’.

Jan Keulen

Andere columns van Jan Keulen

Hoop en wanhoop in Gaza (mei 2004)

Yasser Arafat: vertrek, ballingschap, terugkomst (maart 2005)

Een nieuwe Palestijnse catastrofe (juni 2007)

Hoe begin je een opstand?    Oktober 2001

Wek grote verwachtingen. Laat Arafat en Rabin handen schudden in de tuin van het Witte Huis. Laat hen toespraken houden waar je tranen van in je ogen krijgt: `geen oorlog meer, geen bloedvergieten, onze kinderen zullen in vrede leven…’ Hou het vredesproces gaande met geheime onderhandelingen, afgewisseld met grandioze `successen’ die breed worden uitgemeten in de media: Oslo, Washington, Parijs, Cairo, Wye, Stockholm, Amman, Camp David, Sharm al Sheik. Laat de wereld telkens de beelden zien van handen die worden geschud, laat haar telkens de mooie toespraken horen.

Zorg ervoor dat je in de onderhandelingen altijd aan het langste eind trekt. Trek je niets aan van de internationale wetten, mensenrechtenhandvesten en VN-resoluties. Voor de zekerheid maak je je strategische bondgenoot, het sterkste land ter wereld dat jou altijd door dik en dun steunt en van wapens voorziet, tot bemiddelaar.

Terwijl je over vrede praat in Oslo, Washington, Parijs, Cairo, Wye, Stockholm, Amman, Camp David en Sharm el Sheik schep je zoveel mogelijk voldongen feiten, die ervoor zorgen dat je in controle blijft. Zo verdeel je de Westelijke Jordaanoever in een gebied A, een gebied B en een gebied C. De Palestijnse Autoriteit krijgt volledige controle over slechts 18% van de Westoever. Het kleine Gaza verdeel je in gele, witte, blauwe en groene gebieden. Je behoudt de controle over de wegen en 6.000 kolonisten krijgen 40% van het grondgebied van Gaza. Op de resterende 60% van Gaza mogen de meer dan een miljoen Palestijnen hokken. Oost-Jeruzalem sluit je volledig van de andere Palestijnse gebieden af.

Tijdens de zeven jaar onderhandelingen onteigen je 200 vierkante kilometers Palestijnse landbouwgrond voor je nederzettingen, wegen en infrastructuur. 80.000 olijf- en fruitbomen, die in de weg staan van je nederzettingen en wegen, hak je eenvoudigweg om. Wat geeft het dat de Palestijnse eigenaren daardoor verder verarmen? Ze kunnen als dagloners toch werk zoeken in Israël, als de Palestijnse gebieden tenminste niet zijn afgesloten?

Je moet onderhandelen over nederzettingen maar bouwt er ondertussen 30 nieuwe settlements bij, waaronder steden als Kiryat Sefer en Tel Zion. Je bouwt 90.000 nieuwe huizen in bezet Oost-Jeruzalem. De huizen zijn alleen bestemd voor joodse burgers, dat spreekt vanzelf. Tegelijkertijd vernietig je, terwijl je over vrede onderhandelt, 1200 Palestijnse huizen die `zonder vergunning’ zijn gebouwd. Bij het begin van het Oslo-proces, in 1993, waren er ongeveer 200.000 joodse kolonisten. In 2000 waren dat er 400.000. Van te voren heb je al besloten dat die nederzettingen deel blijven uitmaken van Israël, ondanks dat over dit thema eigenlijk moet worden onderhandeld. Je verbindt de nederzettingen met elkaar en met Israël door middel van een grootschalig wegennet, dat uiteraard onder jouw controle blijft. De wegen doorsnijden het land van je vredespartner, delen het op in een ontelbare hoeveelheid kleine `eilandjes’. Zo ben je er in ieder geval zeker van dat er geen levensvatbare Palestijnse staat zal ontstaan.

Leg een permanente sluiting op van de Palestijnse gebieden. Dat betekent weliswaar dat de Palestijnse boeren en landarbeiders, die thuis geen werk meer hebben omdat ze hun land kwijt zijn geraakt, in Israël niet meer aan de slag kunnen, maar wat geeft het? Gastarbeiders uit Roemenië en Thailand zijn goedkoper. De afsluiting betekent ook dat de Palestijnen niet meer naar Jeruzalem kunnen, eens het sociale, culturele centrum van de Palestijnse samenleving en de plaats waar de belangrijkste islamitische en christelijke heiligdommen zijn.

Steel hun water. De Palestijnen in de Westoever en Gaza mogen dorstig zijn, als jij maar genoeg te drinken hebt en je zwembaden kunt vullen. Al is het met water dat voor 25% uit de ondergrondse reserves van de Palestijnse gebieden komt. Maak het landschap en het milieu kapot. Het breekbare historische landschap van Palestina is nauwelijks meer te herkennen met al die nederzettingen en wegen.

Als de bezetting nauwelijks meer terug te draaien is deel je mee dat jouw concept van vrede `separatie’ is. Je sluit de Palestijnen op in een soort Bantustans, ontneemt hen de hoop op een betere toekomst en op een levensvatbare staat. Je voert de controle op, vernedert hen en valt hen telkens lastig en eindelijk ben je geslaagd in je opzet: de opstand breekt eindelijk uit.

Dan vertel je de wereld hoe je probeerde te onderhandelen, hoe graag je vrede wilde en hoe teleurgesteld je bent dat ze je hebben laten stikken. Hoe ze jouw goede bedoelingen beantwoordden met stenen. Ze zijn kennelijk nog niet klaar voor de vrede, ze hebben je genereuze voorstellen in de wind geslagen. En nu, totdat ze beloven met het geweld op te houden en naar de onderhandelingstafel terug te keren, ben je wel gedwongen hen te vuur en te zwaard te bestrijden. Je verdedigt je, meer niet, zij zijn immers de agressors? Dus sta je in je recht de meest geavanceerde Amerikaanse wapens te gebruiken, dorpen en steden af te sluiten, honderden huizen en duizenden hectares landbouwgrond te verwoesten. Totdat ze hun lesje geleerd hebben.

Jan Keulen.

(met dank aan Jeff Halper)

Jan Keulen is freelance journalist en was jarenlang correspondent in het Midden-Oosten. Hij was enkele jaren voorzitter van de Stichting Groningen-Jabalya

Andere colums van Jan Keulen over Palestina/Israel

Nu is Gaza aan de beurt (november 2002)

De bulldozer reed door…( april 2003)

Hoop en wanhoop in Gaza (mei 2004)

Yasser Arafat: vertrek, ballingschap, terugkomst (maart 2005)

Een nieuwe Palestijnse catastrofe (juni 2007)

Groningen, Jabalya en de oorlog in Gaza ( 2010)